TRANG CHỦ > TRUYỀN THỐNG, ĐẠO ĐỨC VÀ PHÁP LUẬT
Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của lạm dụng rượu, bia: Không đúng cách mới là “thủ phạm”

Ngày 12.2.2014, Thủ tướng đã ký ban hành QĐ 244/QĐ-TTg về “Chính sách quốc gia phòng, chống tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn đến năm 2020".

Chính sách nêu quan điểm của Chính phủ đối với việc lạm dụng rượu, bia và các đồ uống có cồn khác, trong đó nêu bật việc bảo vệ người dân khỏi ảnh hưởng bởi tác hại của lạm dụng đồ uống có cồn. Từ nay đến năm 2020, việc thông tin, giáo dục, truyền thông là biện pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của lạm dụng rượu, bia và đồ uống có cồn.

Gần đây, Bộ Y tế công bố dự thảo “Luật Phòng chống tác hại của lạm dụng rượu bia” đang thu hút nhiều luồng dư luận. Dự thảo luật này (tạm gọi là Luật Rượu Bia) đã gặp phải rất nhiều quan ngại từ phía người tiêu dùng (NTD), giới kinh doanh đến những trí thức, học giả và các nhà lập pháp. Sử dụng không đúng cách mới là tác nhân Căn cứ vào nội dung của chính sách quốc gia và mục tiêu của dự thảo luật, có thể thấy rằng dự thảo luật cần tập trung trước tiên vào giảm thiểu tác hại của lạm dụng rượu, bia đối với sức khỏe cộng đồng và an toàn xã hội. Chính sự lạm dụng hay sử dụng rượu, bia không đúng cách mới gây ra tác hại chứ không phải bản thân việc tiêu dùng rượu, bia. Hiểu được sự khác biệt quan trọng này sẽ giúp đưa ra các biện pháp hiệu quả trong việc giảm trừ các tác hại liên quan tới việc lạm dụng. Tuy nhiên, phạm vi điều chỉnh của dự thảo chính sách này lại đưa việc kiểm soát nhu cầu sử dụng và nguồn cung cấp rượu, bia lên hàng đầu. Việc hạn chế tiêu dùng một cách chung chung như vậy sẽ là một “hình phạt” với tất cả NTD, kể cả những NTD có trách nhiệm chỉ vì những hành vi không đúng của một số ít người lạm dụng. Và hơn thế nữa, việc hạn chế tiêu dùng thiếu hợp lý này sẽ tác động xấu đến một ngành công nghiệp đang có đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước, tạo công ăn việc làm cho hàng triệu lao động, mà còn tác động tiêu cực đến ngành liên quan...

Sử dụng rượu, bia đúng cách và có trách nhiệm còn tốt cho sức khỏe và tâm trí thoải mái. Chúng ta không thể không thừa nhận rằng việc lạm dụng đồ uống có cồn gây ra nhiều tác hại và cần nỗ lực giảm thiểu nó. Song các giải pháp đưa ra phải bảo đảm có cơ sở pháp lý của luật pháp hiện hành, có tính thực tiễn và khả thi. Một văn bản quy phạm pháp luật, nhất là “cấm”, cần phải xuất phát từ nhu cầu của thực tế, và chính sách đó phải được người dân ủng hộ. Vấn đề trong các tranh luận về lạm dụng đồ uống có cồn hầu hết đều xoay quanh tổn thất cho từng người uống rồi rộng ra toàn xã hội. Đối với số đông, câu trả lời rất đơn giản: Hạn chế quảng cáo và tiếp thị, giới hạn nguồn cung sản phẩm và tăng thuế. Tuy nhiên, xem xét khách quan, các biện pháp này có thể gây ảnh hưởng đến việc tiêu dùng của sản phẩm trên thị trường, nhưng lại không có tác dụng giải quyết việc lạm dụng đồ uống có cồn. Trên thế giới, những thị trường có mức thuế tiêu thụ đặc biệt cao nhất, nghiêm ngặt nhất trong quản lý tiếp thị đồ uống có cồn, thì lại có mức độ lạm dụng cao nhất. Những người lạm dụng đồ uống có cồn sẽ tiếp tục lạm dụng trừ khi nguyên nhân mà họ lạm dụng được giải quyết triệt để. Việc kiểm soát nhu cầu cũng như mức tiêu thụ rượu, bia hoàn toàn không có tác động, không có mối liên hệ tới việc lạm dụng bởi lẽ lạm dụng rượu, bia và tác hại của nó là do lượng tiêu thụ mỗi lần uống, mức độ thường xuyên uống, đặc điểm của người uống... “Cấm bán sau 22 giờ” thiếu khả thi Quy định trong dự thảo luật “cấm bán rượu bia trong khoảng thời gian từ 22h - 6h sáng” nhận được sự quan ngại nhiều nhất của cộng đồng vì thiếu tính thực tế, nhiều bất cập cũng như hệ lụy tiềm ẩn.

TS Bùi Sỹ Lợi - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội - thẳng thắn chỉ ra: Cả 2 lý do Bộ Y tế đưa ra đều không thuyết phục mà chỉ đúng trong từng trường hợp, địa điểm, đối tượng cụ thể. “Cấm bán rượu” không phải là hạn chế tai nạn giao thông, mà “cấm uống rượu trong khi điều khiển phương tiện giao thông và trong giờ làm việc” mới là giải pháp ngăn chặn tai nạn có thể xảy ra. Thêm vào đó, ông cũng cho rằng, Bộ Y tế không nên lấy nhóm đối tượng ít để làm luật chung, mà cần quy định cấm uống rượu, bia đúng đối tượng, đúng mục tiêu, sát với thực tế, nên thăm dò ý kiến, và tạo sự đồng thuận cho dân. Ông đề xuất, trong dự thảo nên quy định nhóm nào cấm hoàn toàn và chế tài xử lý phải mạnh, còn nhóm khác khuyến khích để người ta thấy được việc uống rượu ảnh hưởng đến sức khỏe, an toàn xã hội,...

Mặt khác, việc quy định cấm bán rượu, bia sau 22h của dự thảo sẽ mang lại những hệ lụy như: Tranh thủ mua với số lượng lớn rượu, bia trước 22h để sử dụng sau đó. Điều này sẽ thúc đẩy hoạt động bán hàng lậu và tạo ra nhiều chợ đen cung cấp rượu, bia trái phép; NTD thay đổi địa điểm uống, từ hàng quán thành các địa điểm khác và điều này vẫn dẫn đến lạm dụng; Khuyến khích buôn lậu và nguy cơ phát triển thị trường cung cấp rượu, bia phi pháp. VN tham gia vào WTO, trong quá trình hội nhập quốc tế, ngành công nghiệp Bia -Rượu - Nước giải khát VN được Chính phủ quy hoạch phát triển là “sản phẩm có tính cạnh tranh trong quá trình hội nhập”, những quy định này sẽ tạo cơ hội cho các nước láng giềng – nơi có những quy định ưu đãi hơn – giành thị phần thương mại, du lịch của VN, gây ra tác hại không nhỏ cho nền kinh tế giai đoạn này.
Vì văn hóa uống có trách nhiệm
Hãy chia sẻ (tại đây) những trải nghiệm, quan điểm về đồ uống có cồn (Nội dung chia sẻ sẽ được đăng vào DIỄN ĐÀN VARD để thảo luận)
Loading..
PROCESSING. PLEASE WAIT...